Weksel jako prosta i tania forma zabezpieczenia

Weksel jako prosta i tania forma zabezpieczenia

Weksel jako prosta i tania forma zabezpieczenia

Weksel, jako papier wartościowy zawsze mnie fascynował. Mała kartka papieru, w której ukryta jest potężna siła.

W obrocie handlowym (w sektorze rolno-spożywczym) weksel wykorzystywany jest do zabezpieczenia płatności. Przeważnie do weksla dołączana jest deklaracja wekslowa, która jest elementem umowy pomiędzy wystawcą weksla, a remitentem (wierzyciel). Często zadaję sobie pytanie dlaczego dłużnik zgadza się na wystawienie weksla? Czy nie wie, czym jest weksel? Czy nie ma wyjścia i musi go wystawić, bo dojdzie do zakończenia współpracy, a sprawa o zapłatę zostanie skierowana do sądu? Czy może dlatego, że nie ma żadnego majątku, a ten, który jest – został skrzętnie ukryty albo jest obciążony w uprzywilejowany sposób. W tym ostatnim w przypadku, sprawa jest beznadziejna, bo z pustego i Salomon nie naleje. Nawet jeśli wezwiemy takiego dłużnika do wykupu weksla, skierujemy sprawę do sądu i otrzymamy upragniony nakaz zapłaty – to na końcu dowiemy się, że: (1) na nieruchomości wpisane są hipoteki instytucji finansowej (Bank); (2) maszyny, urządzenia, środki transportu objęte są umową leasingu.

Niezależnie od powyższego warto wiedzieć, czym jest weksel. Warto też sprawdzić kto jest wystawcą i jak wygląda jego majątek.

Agri-Food.pl Weksel jako prosta i tania forma zabezpieczenia
Agri-Food.pl Weksel jako prosta i tania forma zabezpieczenia (fot. https://www.flickr.com/genista)

weksel wzór

 

Weksel in blanco

Przez weksel in blanco należy rozumieć dokument zawierający co najmniej podpis wystawcy złożony w zamiarze zaciągnięcia zobowiązania wekslowego. Oprócz podpisu na wekslu in blanco mogą znajdować się jeszcze inne elementy wymagane przez prawo wekslowe dla ważności weksla lub klauzule wekslowo dozwolone. Weksel in blanco sam w sobie nie jest jeszcze wekslem, gdyż nie zawiera wszystkich elementów, które są wymagane do tego, by weksel był ważny. Elementy weksla własnego wskazuje art. 101-102 ustawy – Prawo wekslowe. Przy wręczaniu weksla in blanco należy pamiętać o podpisaniu deklaracji wekslowej. Brak deklaracji wekslowej nie wpływa na ważność weksla. Należy jednak pamiętać, że w wypadku braku deklaracji posiadacz weksla in blanco może go wypełnić na kwotę odpowiadającą wierzytelności, na zabezpieczenie której weksel został wystawiony, może jednak zawyżyć uzgodnioną kwotę. Istnienie deklaracji wekslowej ułatwia wystawcy obronę przed nieuczciwym kontrahentem i w wypadku sporu sądowego pozwoli na przeprowadzenie dowodu, czy weksel in blanco wypełniony został zgodnie z zawartym porozumie-niem. Deklaracja wekslowa powinna zostać podpisana przez obie strony czynności prawnej, w związku z którą weksel został wystawiony. Po spełnieniu świadczeń wekslowych należy pamiętać o pokwitowaniu odbioru weksla.

 

Deklaracja wekslowa

Obowiązujące przepisy nie określają legalnej definicji deklaracji wekslowej. Deklaracja wekslowa jest umową – porozumieniem zawartym między wystawcą weksla a osobą, której ten weksel zostaje wręczony określające sposób jego uzupełnienia. Porozumienie to określa warunki w jakich weksel może być wypełniony. Deklarację powinny podpisać wszystkie strony umowy, którą weksel in blanco zabezpiecza, a w wypadu poręczyciela – również poręczyciel. Należy pamiętać o żądaniu wydania Spółce jednego egzemplarza deklaracji. Przed podpisaniem deklaracji wekslowej należy ją dokładnie przeanalizować. Prawo wekslowe nie określa, jaka powinna być treść deklaracji wekslowej. W ocenie Kancelarii deklaracja wekslowa powinna określać m.in: wskazanie stosunku prawnego, z którego wynika wierzytelność zabezpieczona wekslem in blanco, warunki, od których spełnienia zależy prawo wypełnienia weksla, określenie maksymalnej kwoty, na którą weksel może być wy-stawiony, określenie rodzaju terminu płatności, jakim weksel może być opatrzony, obowiązek powiadomienia Spółki przez kontrahenta o zamiarze lub wypełnieniu weksla, termin, do którego weksel może być przez kontrahenta uzupełniony, zobowiązanie kontrahenta do zwrotu weksla i warunki jego zwrotu.

Na marginesie należy wspomnieć, iż zgodnie z art. 230 kodeksu spółek handlowych rozporządzenie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego wymaga uchwały wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

 

Podpis na wekslu

Podpis wystawcy jest elementem koniecznym, by weksel był ważny. Przepisy prawa wekslowego nie zawierają postanowień, które by określały, w którym miejscu wystawca powinien się podpisać. Jednakże jego podpis musi obejmować całą treść weksla. Wymóg umieszczenia przez wystawcę podpisu pod treścią weksla oznacza, że treść umieszczona poniżej podpisu nie może być z reguły przypisywana wystawcy. Jeżeli wystawcą weksla jest przedsiębiorca, jego podpis obejmuje firmę, często w postaci odbitego stempla firmowego. Umieszczenie na wekslu pieczęci firmowej nie jest jednak elementem nie-zbędnym skutecznego zaciągnięcia zobowiązania wekslowego, ponieważ można określić osobę prawą również poprzez wpisanie jej firmy. Używanie na wekslu skrótu firmy może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy skrót ten jest prawnie dopuszczalny, np. sp. z o.o. Osoba prawna, jaką jest „MAK” sp. z o.o., nie może sama podpisać się na wekslu, więc w jej imieniu podpisuje dokument organ powołany do działania za tę osobę, czyli Zarząd. Podpisy muszą być składane w sposób ujawniony w rejestrze (w przypadku Zarządu jednoosobowego, jak w „MAK” sp. z o.o. podpis składa Prezes Zarządu). Ze względu na to, iż podpisy ww. osób powinny wskazywać, ze zostały złożone w imieniu osoby prawnej, a nie prywatnie przez osoby podpisujące, muszą być one umieszczone pod firmą przedsiębiorcy. Warto też wskazać w jakim charakterze został złożony podpis. Podpisanie weksla przez organ spółki bez stempla firmowego lub ze stemplem firmowym, ale o brzmieniu odmiennym od brzmienia firmy, nie zobowiązuje spółki. Należy również pamiętać, iż umieszczenie na wekslu zamiast podpisu parafy unieważnia weksel.

Zgodnie z art. 8. Prawa wekslowego, kto podpisał weksel jako przedstawiciel innej osoby, nie będąc umocowanym do działania w jej imieniu, odpowiada sam wekslowo tak jakby zaciągnął zobowiązanie we własnym imieniu. Zasady te stosuje się również do przedstawiciela, który przekroczył granice swego umocowania. Powyższe dotyczy m.in. sytuacji gdy „fałszywy przedstawiciel” podpisał weksel: nie będąc jej organem; pod niewłaściwym brzmieniem firmy; z pominięciem określenia formy prawnej osoby prawnej; w sposób odmienny niż to wynika z ustawy, umowy, statutu bądź KRS.

 

Wypełnienie i przeniesienie praw z weksla

Weksel własny to rodzaj papieru wartościowego, w którym wystawca weksla przyrzeka, że zapłaci sumę wekslową odbiorcy weksla. Po wypełnieniu weksla in blanco wystawca, czyli Spółka, byłaby dłużnikiem wekslowym remitenta. Mógłby on do-chodzić swoich roszczeń bezpośrednio z weksla. Należy mieć na uwadze, że weksel in blanco lub weksel może trafić do obrotu. Remitent może przenieść prawa z weksla poprzez indos, wręczenie, w wyniku cesji wierzytelności lub w drodze dziedziczenia.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.