Informacja w sprawie jawności życia publicznego i konieczności dostosowania się do nowych wymagań prawnych

Informacja w sprawie jawności życia publicznego i konieczności dostosowania się do nowych wymagań prawnych

Informacja w sprawie jawności życia publicznego i konieczności dostosowania się do nowych wymagań prawnych

 w ostatnim czasie Rząd przedstawił projekt ustawy o jawności życia  publicznego.

Nowe obowiązki antykorupcyjne

Główną intencją ustawodawcy jest nałożenie dodatkowych obowiązków na średnie i duże przedsiębiorstwa oraz spółki zobowiązane, czyli takie, w których udział Skarbu Państwa przekracza 10 %. Podstawowym obowiązkiem ww. przedsiębiorców będzie wdrożenie wewnętrznych procedur antykorupcyjnych.

Przepisy przewidują, iż znacznie poszerzy się krąg osób zobowiązanych do składania oświadczeń majątkowych. Wszystkie złożone oświadczenia – za wyjątkiem tych, które będą składane przez funkcjonariuszy służb – będą publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej[1]. Obowiązek składania oświadczeń majątkowych, nałożony będzie już nie tylko na posłów czy samorządowców, ale też m.in. na: egzaminatorów na prawo jazdy, strażaków, strażników miejskich, kuratorów sądowych czy asesorów komorniczych.

Każda jednostka składająca opinię do projektów aktów prawnych będzie zobowiązana do zgłoszenia zestawienia podmiotów finansujących jej działalność. W przypadku osób fizycznych obowiązkowe będzie doręczenie informacji o źródłach dochodów z ostatnich dwóch lat.

 

Zakaz zatrudniania urzędników

W wyniku przeprowadzonych zmian zabronione będzie zatrudnianie byłych urzędników, którzy w ciągu ostatnich lat 3 lat byli zaangażowani w podejmowanie decyzji dotyczących konkretnego przedsiębiorcy (obecnie długość tego okresu wynosi 1 rok). Za załamanie zakazu, przedsiębiorcy będzie groziła kara finansowa w wysokości do 500 tys. zł. Były urzędnik, może spodziewać się, że państwo nałoży na niego grzywnę w wyniku, której zwróci zarobione pieniądze z nawiązką u skontrolowanego przedsiębiorcy.

 

Kary na wniosek CBA

O wadze proponowanych zmian, świadczy wielkość kar finansowych, które będą nakładane na przedsiębiorców. W przypadku postawienia zarzutów osobie działającej w imieniu lub na rzecz przedsiębiorcy, Centralne Biuro Antykorupcyjne automatycznie będzie uruchamiało procedurę kontroli u takiego podmiotu w celu zbadania czy prawidłowo stosowane są tam procedury antykorupcyjne. Jeżeli w wyniku kontrola stwierdzone zostaną nieprawidłowości – na przedsiębiorcę zostanie nałożona dotkliwa kara finansowa w wysokości od 10 tys. do 10 mln. zł. Formalnie, karę nakładał będzie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ale na wniosek CBA. Wysokość kary uzależniona będzie od wagi nieprawidłowości, rozmiaru korzyści uzyskanej przez przedsiębiorcę oraz sytuacji majątkowej. Ponadto, ukarany podmiot automatycznie zostanie pozbawiony prawa ubiegania się o zamówienia publiczne na okres 5 lat. Od decyzji Prezesa UOKIK można będzie odwołać się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

 

Sygnalista

Projekt zakłada obowiązek prowadzenia jawnego rejestru umów cywilnoprawnych oraz uregulowanie statusu tzw. sygnalisty. Sygnalista to osoba, która przekazuje wiarygodne informacje o możliwych działaniach korupcyjnych  w swoim miejscu zatrudnienia. O nadaniu i odebraniu statusu sygnalisty decyduje prokurator. Osobie posiadającej status sygnalisty nie będzie można zmieniać warunków zatrudnienia na gorsze, a tym samym rozwiązać z nim umowy o pracę. W przypadku zwolnienia takiej osoby bez zgody prokuratora, pracodawca obowiązany jest wypłacić dwuletnią odprawę.

 

System antykorupcyjny i przedsiębiorcy 

W ramach budowy systemu antykorupcyjnego zadaniem przedsiębiorców będzie: (1) wdrożenie kodeksów etyki, które ukrócą działania korupcjogenne pracowników; (2) przeciwdziałanie tworzeniu funduszy korupcyjnych; (3) stworzenie odpowiednich kanałów informowania właściwych organów firmy o przypadkach łamania prawa; (4) Zawieranie odpowiednich klauzul w umowach z kontrahentami.

W przypadku nieprawidłowego stosowania procedur antykorupcyjnych, przedsiębiorca może zostać wykluczony z udziału w przetargach publicznych.

 

Wejście ustawy w życie

Zgodnie z założeniami ustawa miała zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2018 r. W wyniku przeprowadzonych konsultacji społecznych istnieje możliwość wprowadzenia 6-miesięcznego vacatio legis.

 

Warszawa, dnia 22 listopada 2017 r.

Piotr Włodawiec radca prawny

[1] Oświadczenia majątkowe musieli będą składać m.in. prezesi i członkowie zarządów oraz rad nadzorczych spółek, w których Skarb Państwa posiada 10 % udział udziałem oraz osoby uczestniczące w zamówieniach publicznych.

Leave a Reply

Your email address will not be published.